Τρίτη, 14 Οκτωβρίου 2014

Πως διαδίδεται ο Έμπολα

Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) επιβεβαίωσε την Κυριακή ότι μια νοσοκόμα στο νοσοκομείο Ντάλας που φρόντιζε τον Τόμας Έρικ Ντάνκαν, ο οποίος πέθανε από τον ιό Έμπολα την περασμένη εβδομάδα, ήταν το πρώτο άτομο που μολύνθηκε από τον ιό στο έδαφος των ΗΠΑ. Η νοσοκόμα φέρεται να φορούσε στολή, γάντια, μάσκα και προστατευτικό κάλυμμα προσώπου, ενώ φρόντιζε τον Λιβεριανό υπήκοο στο Texas Health Presbyterian Hospital. Πολλοί, συμπεριλαμβανομένου και του Διευθυντή του CDC Τομ Φρίντεν, αναρωτιούνται πώς μολύνθηκε η νοσοκόμα ενώ φορούσε τον κατάλληλο εξοπλισμό προσωπικής προστασίας, που θα έπρεπε να την προστατεύει από την άμεση επαφή με τον Ντάνκαν και τα σωματικά υγρά του.
Για άλλη μια φορά, το φάντασμα του αερομεταφερόμενου Έμπολα γεννιέται. Κανένας ιός που προκαλεί ασθένεια σε ανθρώπους δεν έχει γίνει γνωστό ποτέ ότι μεταλλάσσεται ώστε να αλλάξει ο τρόπος μετάδοσης. Αυτό σημαίνει ότι είναι εξαιρετικά απίθανο ο ιός Έμπολα να έχει μεταλλαχθεί και να έγινε αερομεταφερόμενος. Μεταδίδεται, όμως, μέσα από σταγονίδια - και η διάκριση μεταξύ των δύο είναι κρίσιμη. Οι γιατροί εννοούν κάτι διαφορετικό από το κοινό, όταν μιλάνε για μια ασθένεια που μεταδίδεται μέσω του αέρα. Γι’ αυτούς, σημαίνει ότι τα μικρόβια που προκαλούν ασθένειες είναι τόσο μικρά που μπορούν να ζήσουν στεγνά, αιωρούμενα στον αέρα για μεγάλα χρονικά διαστήματα, έτσι ώστε να μπορούν να ταξιδεύουν από άτομο σε άτομο σε μια απόσταση. Όταν εισπνέονται, τα αερομεταφερόμενα μικρόβια φτάνουν βαθιά μέσα στους πνεύμονες.
Η ανεμοβλογιά, η ιλαρά και η φυματίωση είναι αερομεταφερόμενες ασθένειες. Τα σταγονίδια της βλέννας και άλλες εκκρίσεις από τη μύτη, το στόμα και την αναπνευστική οδό μεταδίδουν άλλες ασθένειες, συμπεριλαμβανομένης της γρίπης και της ευλογιάς. Όταν κάποιος βήχει, φτερνίζεται ή, στην περίπτωση του ιού Έμπολα, κάνει εμετό, απελευθερώνει σταγονίδια των εκκρίσεων στον αέρα. Αυτό κάνει τη μετάδοση της μόλυνσης δυνατή μέσω σταγονιδίων. Ορισμένες διαδικασίες του νοσοκομείου, όπως η τοποθέτηση ενός αναπνευστικού σωλήνα σε έναν ασθενή για να τον βοηθήσει να αναπνεύσει, μπορεί να κάνει το ίδιο πράγμα.
Τα μικρόβια που μεταδίδονται με σταγονίδια μπορούν να ταξιδέψουν με αυτές τις εκκρίσεις και να μολύνουν κάποιον που βρίσκεται λίγα μέτρα πιο μακριά, συχνά μέσα από τα μάτια, τη μύτη ή το στόμα. Αυτό μπορεί να φαίνεται σαν μια ασήμαντη διαφορά, αλλά έχει ένα μεγάλο αντίκτυπο στο πόσο εύκολα εξαπλώνεται ένα μικρόβιο. Οι αερομεταφερόμενες ασθένειες είναι πολύ πιο μεταδοτικές από όσες μεταδίδονται με σταγονίδια. Το αξιόλογο βιβλίο του Ρίτσαρντ Πρέστον, The Hot Zone, εξιστορεί ένα ξέσπασμα του ιού Ebola Reston σε μία υποτυπώδη εγκατάσταση καραντίνας ακριβώς έξω από την Ουάσιγκτον. Οι πίθηκοι δεν είχαν άμεση επαφή ο ένας με τον άλλο. Το CDC και οι στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες έπρεπε να εξετάσουν την πιθανότητα ότι ο ιός Έμπολα Reston θα μπορούσε να είναι στον αέρα. Αλλά τα περιττώματα που είχαν πέσει στο δωμάτιο, τα αερολύματα που χρησιμοποιήθηκαν για το πλύσιμο των κλουβιών των μαϊμούδων ή τα μολυσμένα γάντια που χρησιμοποιήθηκαν για να χειριστούν τα ζώα θα μπορούσαν επίσης να έχουν μεταδώσει τον ιό.
Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι ο ιός Έμπολα Reston δεν προκαλεί ασθένειες στον άνθρωπο. Επιβιώνει, επίσης, περισσότερο από ό,τι ο ιός Έμπολα Zaire –το είδος που είναι υπεύθυνο για την επιδημία της Δυτικής Αφρικής- όταν γίνεται αερόλυμα στο εργαστήριο. Αλλά ακόμη και ο ιός Έμπολα Zaire μπορεί να παραμείνει μολυσματικός όταν γίνεται αερόλυμα για τουλάχιστον 90 λεπτά. Αυτό που συμβαίνει στο εργαστήριο, ωστόσο, δεν αντιπροσωπεύει πάντοτε τον πραγματικό κόσμο.
Μετά τον τρόμο του Reston, οι επιστήμονες έχουν μάθει περισσότερα για τη μετάδοση Έμπολα από άλλες εστίες. Το 1995, περισσότερα από 300 άτομα αρρώστησαν με Έμπολα στo Κίκουιτ, στην Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Αυτοί που εντόπισαν τη νόσο δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσουν τον τρόπο πώς είχαν εκτεθεί 12 από τους ασθενείς - και πάλι εγείροντας ερωτήματα σχετικά με τη δυνατότητα της αερομεταφερόμενης μετάδοσης. Αλλά αν ο ιός Έμπολα μπορεί να μεταδοθεί μέσω του αέρα, τουλάχιστον ορισμένα μέλη από τις οικογένειες των ασθενών με Έμπολα θα έπρεπε να είχαν αρρωστήσει, ακόμη και χωρίς άμεση επαφή. Αυτό δεν συνέβη.
Ο Έμπολα χτύπησε και πάλι το 2000, αυτή τη φορά επηρεάζοντας περισσότερους από 400 ανθρώπους στο Γκουλού, στην Ουγκάντα . Δεν είχαν όλοι άμεση επαφή με έναν άλλο ασθενή με Έμπολα. Τα κλινοσκεπάσματα και τα στρώματα φαίνεται να είναι μια πηγή της μόλυνσης. Το ίδιο και το ότι μοιράστηκαν ένα γεύμα με έναν ασθενή Έμπολα - που συχνά σήμαινε ότι χρησιμοποίησαν τα δάχτυλα για να φάνε από το ίδιο πιάτο. Το κοινό ήταν ότι είχαν εκτεθεί σε μολυσμένα σωματικά υγρά.
Στο εργαστήριο, οι επιστήμονες μελέτησαν τον τρόπο που ο ιός Έμπολα μολύνει διάφορα είδη και προκαλεί την ασθένεια. Σε ανθρώπους και πρωτεύοντα θηλαστικά, ο Έμπολα Zaire εξαπλώνεται από τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος στους λεμφαδένες, το αίμα, το ήπαρ και τον σπλήνα. Προκαλεί ελάχιστη ασθένεια στους πνεύμονες. Αλλά σε χοίρους, ο ιός Έμπολα Zaire προκαλεί σοβαρή ασθένεια των πνευμόνων. Οι ερευνητές μόλυναν χοίρους με Έμπολα Zaire και στη συνέχεια τους έβαλαν κοντά, αλλά όχι σε άμεση επαφή με τα πρωτεύοντα θηλαστικά. Τα πρωτεύοντα μολύνθηκαν. Επειδή ο ιός Έμπολα Zaire προκαλεί σοβαρή ασθένεια των πνευμόνων σε χοίρους, οι αναπνευστικές εκκρίσεις τους είναι φορτωμένες με τον ιό. Με τα φτερνίσματά τους, οι χοίροι είναι πολύ καλοί στο να δημιουργούν αερολύματα. Οι μολυσμένοι πίθηκοι, ωστόσο, δεν μετέδωσαν τον ιό στον επόμενο.
Για να γίνει ο Έμπολα Zaire αερομεταφερόμενος στον άνθρωπο, θα πρέπει να προκαλέσει πνευμονική νόσο που θα είναι αρκετά σημαντική για την απελευθέρωση παρτίδων του ιού με τις αναπνευστικές εκκρίσεις. Ο ιός θα πρέπει στη συνέχεια να επιβιώσει έξω από το σώμα, ξηρός και σε ηλιακό φως για παρατεταμένο χρόνο. Και θα πρέπει να είναι σε θέση να μολύνει ένα άλλο πρόσωπο που βρίσκεται λίγο πιο μακριά.
Δεν υπάρχουν στοιχεία από προηγούμενες επιδημίες ή εργαστηριακά πειράματα που να δείχνουν ότι ο Έμπολα Zaire συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο. Παρά το γεγονός ότι ο ιός μεταλλάσσεται και η επιδημία του ιού Έμπολα συνεχίζει να αυξάνεται στη Δυτική Αφρική, πρέπει να ξεπεράσει πολλαπλά εμπόδια για να γίνει αερομεταφερόμενος. Και ενώ έχουμε αποκλείσει ότι ο Έμπολα μεταδίδεται με τον αέρα, ο κίνδυνος μετάδοσης του Έμπολα από τα σταγονίδια πρέπει να αντιμετωπιστεί. Το πιο σημαντικό είναι ότι όσοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή -ειδικά οι νοσοκόμες και οι γιατροί- θα πρέπει να έχουν την απαραίτητη εκπαίδευση και τον εξοπλισμό ατομικής προστασίας για να διασφαλιστεί ότι δεν υπάρχουν περισσότερες μεταδόσεις μέσα σε νοσοκομεία.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου