Η Λετονία στο ευρώ

Το 18ο μέλος της ευρωζώνης θα γίνει η Λετονία από την 1 Ιανουαρίου, παρά την χλιαρή  δημόσια υποστήριξη για την υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος στο εσωτερικό. Οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ ενέκριναν τυπικά τη συμμετοχή της Λετονίας κατά τη διάρκεια συνεδρίασης στις Βρυξέλλες την Τρίτη, περιγράφοντάς την ως μια λαμπρή στιγμή για την ύφεση που μαστίζει την ένωση.

Η Λετονία είναι το δεύτερο πρώην σοβιετικό κράτος που προσχωρεί στο κοινό νόμισμα, μετά την είσοδο της Εσθονίας, το 2011. Και για τις δύο χώρες, η ένταξη στην ευρωζώνη τις βοηθά να έρθουν πιο κοντά στην Δυτική Ευρώπη, καθώς επιδιώκουν να απομακρυνθούν από τη Ρωσία, τον πρώην ηγεμόνας τους. Όμως, η είσοδος έρχεται σε μια περίοδο που οι εντάσεις εντός του μπλοκ έχουν φουντώσει και πάλι, με μια πολιτική κρίση στην Πορτογαλία και την αβεβαιότητα σχετικά με την Ελλάδα και την Κύπρο. «Αυτή είναι καλή είδηση, όχι μόνο για τη Λετονία, αλλά και για την ευρωζώνη» δήλωσε ο πρωθυπουργός της Λετονίας Βάλντις Ντομπρόβσκις, σε συνέντευξη Τύπου στις Βρυξέλλες. «Δείχνει ότι υπάρχει ακόμη η εμπιστοσύνη στην ευρωζώνη και ότι, πράγματι, διευρύνεται».

Η Λετονία, μέλος της ΕΕ από το 2004, με πληθυσμό 2,3 εκατομμύρια περίπου, ήθελε να ενταχθεί στην ευρωζώνη εδώ και αρκετά χρόνια. Μετά από μια σειρά προβλημάτων, όπως η διάσωση μετά την κατάρρευση των τραπεζών το 2008 που εμπόδισε την τελευταία προσφορά για την ευρωζώνη, η χώρα υποβλήθηκε σε μια δραστική δημοσιονομική προσαρμογή και ένα πρόγραμμα λιτότητας. Η οικονομία της Λετονίας αναμένεται να είναι μια από τις ισχυρότερες στην ευρωζώνη τον επόμενο χρόνο, με προβλεπόμενο ποσοστό ανάπτυξης στο 4,1%, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. «Η Λετονία πληροί όλα τα κριτήρια.  Τα έχει πάει πολύ καλά στην μεταρρύθμιση της οικονομίας της και στην επαναφορά του χρηματοπιστωτικού τομέα της» δήλωσε ο ολλανδός υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, ΓερούνΝτάισελμπλουμ.

Κάποιοι αναλυτές είναι πιο επιφυλακτικοί. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι η βιωσιμότητα της Λετονίας κάθε άλλο παρά ισχυρή είναι, εν μέσω ανησυχιών για τη διατήρηση των χαμηλών ποσοστών πληθωρισμού και λόγω της βαριάς εξάρτησης από μια καταθετική βάση μη μονίμων κατοίκων. Η δημόσια στήριξη είναι επίσης χαμηλή. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι μια μικρή πλειοψηφία του πληθυσμού της Λετονίας εναντιώνεται στην ένταξη, λόγω των φόβων της αύξησης των τιμών. Υπάρχουν επίσης ανησυχίες ότι η χώρα θα παρασυρθεί στην κρίση της ευρωζώνης. Ωστόσο, κάποιοι ειδικοί λένε ότι οι Λετονοί μπορούν να γίνουν σταδιακά πιο θετικοί προς το νέο νόμισμα.
«Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι η αποτελεσματικότητα μιας πολιτικής και όχι τη δημοτικότητά της που εξασφαλίζει ότι λειτουργεί. Έτσι, αν το ευρώ λειτουργήσει για τους Λετονούς, θα γίνει αποδεκτό», δήλωσε ο Ivars Ijabs, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο της Λετονίας.

Ο πρωθυπουργός Βάλντις Ντομπρόβσκις είπε πρόσφατα ότι οι εκστρατείες ενημέρωσης συνέβαλαν στη βελτίωση της δημόσιας στήριξης. «Νομίζω ότι είναι ρεαλιστικό ότι από τη στιγμή που θα μπούμε, η πλειοψηφία θα το υποστηρίξει», είπε. Επέμεινε επίσης ότι η ένταξη ήταν ένα λογικό βήμα, καθώς η Λετονία είχε ήδη το νόμισμά της συνδεδεμένο με το ευρώ και κάνει περίπου το 70% του εξωτερικού εμπορίου της στην περιοχή. Επίσης, η Λετονία θα γίνει πιο ελκυστική για τους ξένους επενδυτές και θα είναι σε θέση να δανείζεται πιο φθηνά στις χρηματοπιστωτικές αγορές, είπε.

http://online.wsj.com/article/SB10001424127887324507404578595440293862344.html

http://www.antinews.gr/2013/07/10/221488/

Η «επιτυχία» της τρόικα στη Λετονία. ΤΩΡΑ ξέρετε τι μας περιμένει. Δεν υπάρχουν δικαιολογίες…

Ιδού λοιπόν ακόμα ένα δείγμα «σωτηρίας» μιας χώρας με την γνωστή συνταγή μνημόνιο-τρόϊκα και όποιος αντέξει.Διαβάσαμε στην σημερινή ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας ΤΟ ΒΗΜΑ, ότι το ΔΝΤ, μετά από τρία χρόνια παραμονής, φεύγει από την Λεττονία. Η τρόϊκα, αφού εξεπλήρωσε το καθήκον της, αφού «έσωσε» την χώρα με το «επιτυχημένο» μνημόνιό της, αποχωρεί και προφανώς στρέφει το ενδιαφέρον της στην αναζήτηση των επομένων υποψηφίων θυμάτων. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η σχετική έκθεση του ΔΝΤ, στην οποία αναφέρονται τα «επιτεύγματα» του μνημονίου στην Λεττονία.

Αναφέρει λοιπόν η έκθεση : «η οικονομική δραστηριότητα παραμένει πολύ υποτονική σε σχέση με τα προ της κρίσης επίπεδα και το ποσοστό της ανεργίας παραμένει υψηλό παρά τη μείωσή του», «το ποσοστό του πληθυσμού που βρίσκεται κάτω από το εισοδηματικό όριο της φτώχειας παραμένει ένα από τα υψηλότερα της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Το κοινωνικό και πολιτικό κόστος αυτής της «επιτυχίας» ήταν τεράστιο. Η κυβέρνηση που υπέγραψε τη δανειακή σύμβαση κατέρρευσε έπειτα από λίγους μήνες υπό το βάρος της σοβούσας τότε τραπεζικής και οικονομικής κρίσης. Η νέα κυβέρνηση του Βάλντις Ντομπρόβσκις εφάρμοσε απαρέγκλιτα τις εντολές των δανειστών μειώνοντας δραματικά μισθούς και συντάξεις, αυξάνοντας τη φορολογία, κλείνοντας δημόσιες υπηρεσίες ακόμα και σχολεία. Παράλληλα διαπιστώθηκε ότι το επίπεδο παροχής κοινωνικών υπηρεσιών έχει επιδεινωθεί, ενώ άνω του 10% του εγχώριου πληθυσμού την τελευταία διετία, αναζήτησαν μια καλύτερη τύχη εκτός συνόρων. Η Λετονία βρέθηκε στη χειρότερη οικονομική κρίση μετά το 1929 καθώς τα προηγούμενα τρία χρόνια η συνολική υποχώρηση του ΑΕΠ ανήλθε στο 25%. Η χειρότερη χρονιά για τη χώρα ήταν το 2009 όταν η ύφεση άγγιξε το 18% και η ανεργία το 20%. Αιτία αυτών ήταν η βίαιη διαδικασία «εσωτερικής υποτίμησης» που ακολουθήθηκε προκειμένου να περιοριστεί το έλλειμμα κατά 15 ποσοστιαίες μονάδες ως προς το ΑΕΠ. Μια «επίδοση» που ακόμα και το ΔΝΤ παραδέχεται ότι σπάνια επιτυγχάνεται από τις χώρες όπου εγκαθίσταται. Η κυβέρνηση της Λεττονίας θα λάβει περίπου 638 εκατ. ευρώ και θα «αποχαιρετήσει» την αντιπροσωπεία των δανειστών που είχε εγκατασταθεί στη χώρα από το Δεκέμβριο του 2008. Συνολικά ΕΕ και ΔΝΤ είχαν θέσει στη διάθεση της Λετονίας δάνειο ύψους 7,5 δισ. ευρώ όμως η Ρίγα είχε αρνηθεί να λάβει αυτό το ποσό. Εμείς οι «έξυπνοι» όμως, συμφωνήσαμε να πάρουμε και δεύτερο δάνειο, ακόμα μεγαλύτερο από το πρώτο.
Αντιλαμβάνεσθε λοιπόν τι περιμένει την Ελλάδα, που επειδή δεν μας έφθανε το πρώτο μνημόνιο, φρόντισαν ο Παπανδρέου με τον Βενιζέλο να συμφωνήσουν και για δεύτερο, αφήνοντας τον Παπαδήμο και την παρέα του να το υπογράψει. Και εμείς, οι Έλληνες πολίτες, εμπιστευόμαστε τον Παπαδήμο, αν πιστέψουμε τις δημοσκοπήσεις, με ποσοστά που θα ζήλευε ακόμα και ο μακαρίτης Kim Jong, ο δικτάτορας της Βορείου Κορέας. Αν έτσι έχουν τα πράγματα, καλά μας κάνουν και καλά να πάθουμε. Μας αξίζουν τα χειρότερα.

Α.Α.

http://filotimia.blogspot.com/2011/12/blog-post_22.html

Οι αρχιτέκτονες του χάους και το παράδειγμα της Λετονίας

Όλα τα οικονομικά στοιχεία δείχνουν ότι η παγκόσμια οικονομία οδεύει προς μια  ύφεση διαρκείας. Και ενώ όλοι γνωρίζουμε τις αιτίες, υπάρχουν πολλοί αναλυτές που ρίχνουν το φταίξιμο στα θύματα, δηλαδή στον απλό λαό. Αντί να περιορίσουν τις υπερβολές της οικονομίας, επιμένουν σε περαιτέρω λιτότητα, που είναι σαν να πνίγεται κάποιος και αυτοί να του ρίχνουν μια άγκυρα!

Ένα παράδειγμα που χρησιμοποιείται ευρέως είναι αυτό της  Λετονίας. Μιας από τις μικρότερες και φτωχότερες χώρες της ΕΕ, στην οποία επιβλήθηκε ίσως το πιο σκληρό πρόγραμμα λιτότητας, οδηγώντας την ακόμη και σε δημογραφική εξαφάνιση.

Η Λετονία έχει υψηλό επίπεδο μόρφωσης, και γειτνιάζει με τις πλούσιες σκανδιναβικές χώρες. Παράλληλα διαθέτει παγκοσμίου επιπέδου λιμάνια. Έχει όμως μια κατά κεφαλή αγοραστική δύναμη ίση με το μισό της αντίστοιχης ελληνικής, και βρίσκεται ελάχιστα μπροστά από την Λευκορωσία, που όμως δεν διαθέτει πρόσβαση στη θάλασσα και είναι και πολιτικά απομονωμένη.

Παρόλα αυτά, η Λετονία αποτελεί το ιδανικό μοντέλο για τους διάφορους τραπεζίτες και τα πολιτικά τσιράκια τους. Και όπως ισχυρίζονται, η λιτότητα έγινε αποδεκτή από τον ώριμο λαό της χώρας, υπονοώντας πως όταν οι λαοί είναι ώριμοι και σοφοί, οι πολιτικοί δεν θα πρέπει να φοβούνται τη λιτότητα.

Στη πραγματικότητα, η Λετονία έζησε μια από τις χειρότερες οικονομικές κρίσεις το 2008, και τώρα άρχισε να επανέρχεται σιγά σιγά. Η ελαφρά αύξηση της ανάπτυξής της οφείλεται κυρίως στη μεγάλη σουηδική ζήτηση της ξυλείας της. Μακροπρόθεσμα όμως, οι οικονομικές της προοπτικές μοιάζουν δύσκολο να επιτευχθούν.

Ο λαός δεν αποδέχτηκε τη λιτότητα. Αυτό είναι ψέμα. Μάλιστα σημειώθηκαν σημαντικές διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες που όμως δεν είχαν κανέναν αποτέλεσμα. Το μόνο αποτέλεσμα ήταν να αρχίσουν οι πολίτες της να μεταναστεύουν μαζικά. Και αν αυτό συνδυαστεί με τα πολύ χαμηλά ποσοστά γεννήσεων, η χώρα μοιάζει να αυτοκτονεί δημογραφικά. Το κόμμα που επέβαλλε τη λιτότητα, είναι τώρα μόλις τρίτο στις δημοσκοπήσεις, εν όψει των εκλογών της 17^ης Σεπτεμβρίου.

Οι εξελίξεις της Λετονίας έχουν να κάνουν με την εφαρμογή των πολιτικών λιτότητας του οικονομικού «γκουρού»Anders Åslund. Πρόκειται για σκληρές νεοφιλελεύθερες πολιτικές τις οποίες πλάσαρε στη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 στα πρώην σοβιετικά κράτη.

Η πολιτική την οποία πρεσβεύει αυτός ο οικονομολόγος εισήγαγε και τον όρο της «εσωτερικής υποτίμησης», μιας πολιτικής που παρουσιάζεται ως ο μόνος τρόπος διατήρησης του ευρώ, και που αφορά στη μείωση των εργασιακών αποδοχών και των ασφαλιστικών προνομίων, μειώνοντας έτσι τις δημόσιες δαπάνες. Με αυτή τη μέθοδο, το δημόσιο και ιδιωτικό χρέος διατηρείται αμείωτο και στη θέση του, έτσι ώστε οι τραπεζίτες να μη χρειάζεται να υποστούν κάποιο κούρεμα.

Εν ολίγοις, οι τραπεζίτες πληρώνονται, και ο λαός πληρώνει. Και παράλληλα καταστρέφεται η πραγματική οικονομία λόγω της μείωσης της ζήτησης. Έτσι, οι τραπεζίτες είναι χαρούμενοι, αλλά οι Λετονοί επέστρεψαν σε καταστάσεις δουλοπαροικίας, από τις οποίες είχαν ξεφύγει τον 19^ο αιώνα.

Στο βιβλίο του How Latvia Came Through, ο   Åslund επιχαίρει πως η κρίση της ευρωζώνης πλησιάζει στο τέλος της, και πως οι «καμπάνες της ελπίδας» ήχησαν στη Λετονία, που δείχνει το δρόμο της επίλυσης της κρίσης.    Το βιβλίο αυτό έχει μετατραπεί σε εγχειρίδιο όλων των νεοφιλελεύθερων οικονομολόγων που υποστηρίζουν τη λιτότητα. Όλα τα κράτη που χρωστάνε, θα πρέπει πάση θυσία να αποπληρώσουν τις τράπεζες, ακόμη και αν κινδυνεύουν με οικονομική και κοινωνική κατάρρευση.

Την ίδια ώρα όμως, οι Ιρλανδοί ψηφοφόροι απορρίπτουν τον νεοφιλελευθερισμό και αρχίζουν να αναθεωρούν τα καλά της συμμετοχής τους στο ευρώ. Οι δε Έλληνες απεργούν και διαμαρτύρονται καθημερινά, προτιμώντας ακόμη και την έξοδο από το ευρώ, αν αυτή είναι η μόνη λύση για να ξαναβρούν την αξιοπρέπειά τους, και να αποτρέψουν το ξεπούλημα της χώρας τους στους τραπεζίτες.

Τι σημαίνει λοιπόν μια λύση τύπου Λετονίας; Πρώτον, εξοφλούνται οι τράπεζες. Δεν σβήνεται το χρέος. Οι Λετονοί πληρώνουν τα χρέη τους, κυρίως προς τη Σουηδία (πατρίδα του Åslund) σιγουρεύοντας έτσι το ότι η Σουηδία δεν θα αντιμετωπίσει μια δική της κρίση. Το κόστος όμως ήταν μια σύνθλιψη του λετονικού ΑΕΠ ύψους 25%, και μια μείωση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων κατά 30%, σε συνδυασμό με αυξημένη ανεργία και σημαντική μείωση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα. Και αυτό θα πρέπει να συνεχιστεί, αφού η Λετονία χρωστάει €4.4 δις τα οποία της δάνεισε η ΕΕ και το ΔΝΤ.

Οι υπέρμαχοι της λιτότητας ισχυρίζονται ότι τα άσχημα πέρασαν, και η ανάπτυξη επανέρχεται στη χώρα, με την ανεργία να πέφτει επιτέλους κάτω από το 15%. Η μείωση όμως της ανεργίας οφείλεται κυρίως στη μετανάστευση, ενώ οι επενδύσεις και οι αποταμιεύσεις παραείναι μικρές για να εξασφαλίσουν μια υγιή ανάπτυξη.
Δεύτερον, ο Åslund επιμένει πως οι Λετονοί στήριξαν την λιτότητα, και ψηφίζουν τα κόμματα που την εφαρμόζουν, όπως απέδειξε η επανεκλογή του κόμματος Vienotiba στις εκλογές του Οκτωβρίου του 2010. Κάτι τέτοιο όμως δεν ισχύει. Οι εκλογές αυτές είχαν να κάνουν με ζητήματα εθνικισμού και σωβινισμού. Το κεντροαριστερό κόμμα που είχε εξαγγείλει ένα κεϋνσιανό μοντέλο αναδιάρθρωσης της οικονομίας, σε συνδυασμό με πολιτικές συμφιλίωσης των εθνοτήτων της χώρας (Ρώσοι και Λετονοί), δέχτηκε πόλεμο με αφορμή τους φόβους για τις διασυνδέσεις του με το Κρεμλίνο. Έτσι, σε ένα πολωμένο εθνικιστικά κλίμα, κέρδισε το κόμμα της λιτότητας. Εδώ και ένα χρόνο όμως, η δημοτικότητα του κόμματος αυτού έπεσε σε επίπεδα 5-15%.

Θα επανέλθει η Λετονία στην ανάπτυξη; Το μέλλον θα δείξει, αλλά οι μέχρι στιγμής ενδείξεις δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικές.  Δημογραφικά, η χώρα κινδυνεύει. Οικονομικά, όλα θα εξαρτηθούν από τις εξαγωγές της. Η  οικονομία της έχει ποσοστό κατασκευών μόνο 10%  (σε αντίθεση π.χ. με τη Γερμανία που έχει 40%). Οι πολιτικές που εφαρμόστηκαν, άφησαν τη χώρα χωρίς καμία οικονομική βάση.

Τα καλά νέα είναι ότι οι Λετονοί άρχισαν επιτέλους να διαμαρτύρονται εναντίον των ολιγαρχών τους, και να ψάχνουν εναλλακτικές προς τη λιτότητα λύσεις.

Του Jeffrey Sommers

Global Research

http://www.globalresearch.ca/index.php?context=va&aid=26611

http://www.antinews.gr/2011/09/19/122928/